Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego a wykup działki
r e k l a m a
Partnerzy portalu

Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego a wykup działki

06.03.2020autor: Alicja Moroz

Rolnik utracił korzyści po tym, jak po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego jego działka została przeznaczona pod drogę publiczną. Alicja Moroz, redakcyjny prawnik "Tygodnika Poradnika Rolniczego" podpowiada, co powinien zrobić.

Z artykułu dowiesz się

  • Jakie są prawa rolnika przy planowaniu zagospodarowania przestrzennego?
  • Czy rolnikowi przysługuje odszkodowanie?
  • Jak powinno wyglądać postępowanie roszczeniowe?
Należąca do nas działka została po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod drogę publiczną. Poprzednio teren był przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną. Obecnie na tej działce nie można pobudować domu bądź zabudowań gospodarskich. Tym samym zmiana planu zagospodarowania przestrzennego spowodowała pewne ograniczenia dla nas (np. ograniczenie prawa własności, pogorszenie sytuacji majątkowej) i zmniejszenie wartości ww. nieruchomości. Słyszałem, że w takiej sytuacji mogę domagać się jej wykupienia przez gminę. Kiedy rozmawiałem z wójtem na ten temat, odpowiedział, że działka ta nie podlega przejęciu na rzecz gminy z mocy prawa. Czy to znaczy, że nie mam żadnych możliwości uzyskania rekompensaty za obniżenie wartości działki? - czytelnik "Tygodnika Poradnika Rolniczego" zastanawia się, jakie ma wyjście z tej niewątpliwie kłopotliwej dla niego sytuacji.

Rolnik po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego nie powinien zostać z pustymi rękoma

r e k l a m a
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w sytuacji gdy wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy:
  • odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.

Właściciel gruntu może uwzględnić potencjalne wykorzystanie gruntu, dla którego został zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego

Stosownie do wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 grudnia 2018 r. (sygn. akt: I ACa 610/17), ocena, czy nieruchomość może być wykorzystana w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, powinna się opierać nie tylko na uprzednim faktycznym jej wykorzystaniu. Należy też uwzględniać potencjalne możliwości w tym zakresie, a więc badać nie tylko to, jak była, ale także to, jak mogła być zagospodarowana. Pojęcie korzystania z nieruchomości obejmuje możliwość realizacji określonych projektów lub zamierzeń i nie ogranicza się do sytuacji, w których właściciel (użytkownik wieczysty) podjął już konkretne działania faktyczne lub prawne zmierzające do ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości. Na równi więc z dotychczasowym faktycznym korzystaniem z nieruchomości traktuje się sposób korzystania potencjalnie dopuszczalny.

Działka może zostać przejęta przez gminę. W jakich sytuacjach?

To, o czym mówi wójt, że działka nie podlega przejęciu na rzecz gminy z mocy prawa, dotyczy zupełnie innych przepisów, a mianowicie art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Dzieje się to z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.

Ten przepis dotyczy wyłącznie wydzielania działek pod drogi publiczne. To z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego. Tak orzekł m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. (sygn. akt: I OSK 986/12).

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, drogi połączone z siecią dróg publicznych, a przede wszystkim nieprzeznaczone do wyłącznego użytku mieszkańców zamkniętego osiedla, lecz ogólnodostępne, służące nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, którzy mogą korzystać z nich na podobnych zasadach jak z dróg wybudowanych i utrzymywanych przez samorząd lub inny podmiot publiczny, należy zaliczyć do dróg publicznych.

Rolniku, nie jesteś sam. Dowiedz się, jak powinieneś postąpić, w przypadku braku zgody gminy na przejęcie gruntu

Jeśli chodzi o tryb postępowania, powinien Pan najpierw złożyć do wójta wniosek o wykup działki. Zgodnie z art. 37 ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykonanie obowiązku wykupu powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba że strony postanowią inaczej. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub wykupie nieruchomości właścicielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie.

Ostatecznie pozostaje droga sądowa

Jeżeli wójt odmówi wykupu działki, należy wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli polegającego na tym, że gmina reprezentowana przez wójta nabywa od Pana działkę (trzeba w pozwie zawrzeć treść tego oświadczenia woli). Właściwy do złożenia pozwu jest sąd okręgowy, jeżeli wartość nieruchomości podlegającej wykupowi przekracza 75 tys. zł. Jeśli wynosi 75 tys. zł lub mniej, pozew należy wnieść do sądu rejonowego. Warto pamiętać, że termin przedawnienia roszczenia o wykup wynosi 10 lat od uchwalenia lub zmiany planu.

Alicja Moroz

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym.
fot. Pixabay
autor Alicja Moroz

Alicja Moroz

Alicja Moroz, prawnik redakcyjny w Tygodniku Poradniku Rolniczym

przeczytaj inne artykuły tego autora
r e k l a m a
r e k l a m a

Przeczytaj także

Covid

Konieczna pomoc dla rolników związana z Covid!

Poniżej publikujemy materiał ws pomocy dla rolników związanej z Covid: Przytaczamy stanowisko V Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej z 15 grudnia w sprawie uruchomienia pomocy dla rolników w związku z pandemią.

czytaj więcej
Ryczałt VAT

Jak odliczyć cały VAT?

Od kilku lat prowadzę gospodarstwo rolne nastawione na produkcję mleka. W celu ograniczenia kosztów związanych z zakupem energii elektrycznej zdecydowałem się w ubiegłym miesiącu na zamontowanie instalacji fotowoltaicznej na budynku inwentarskim. Gospodarstwo i dom mieszkalny korzystają z jednego licznika energii elektrycznej w taryfie C12A. Z urzędem skarbowym rozliczam się na zasadach ogólnych. Czy w takim przypadku należy mi się zwrot całego podatku VAT od przeprowadzonej inwestycji?

czytaj więcej
Podrzucone śmieci

Kary za podrzucanie śmieci na pole i do lasu

Niejeden rolnik czy właściciel lasu natknął się  na swojej ziemi na podrzucone, mniejsze czy większe góry śmieci. Agrarlex radzi, jak można temu przeciwdziałać.

czytaj więcej
r e k l a m a
Pytania i regulaminy
Kategorie
Produkty Agrarsklep
Przydatne linki
Social Media

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone
Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych zastrzega, że dalsze rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych na portalu www.topagrar.pl jest zabronione.