r e k l a m a
Partnerzy portalu
Dobra opieka okołoporodowa wpływa na zdrowie cieląt
28.08.2019
Kto optymalizuje warunki dla krów zasuszonych, umożliwia cielęciu dobry start w życie oraz zmniejsza ryzyko ciężkich porodów. Żywienie i utrzymanie cielnego bydła mlecznego wpływa na przebieg porodu oraz witalność nowonarodzonego cielęcia.
Optymalne żywienie w tym okresie fizjologicznym gwarantuje idealne zaopatrzenie nienarodzonego jeszcze cielęcia w składniki odżywcze. Jest to ważne, ponieważ pod koniec ciąży wzrost cielęcia w łonie matki jest ogromny. Poza tym, kondycja krowy do czasu porodu będzie stanowiła o jego przebiegu, tzn. czy będzie to poród łatwy czy ciężki.
Kulawe krowy w okresie zasuszenia szybko tracą na wadze, ponieważ z powodu bólu niechętnie wstają, aby udać się do stołu paszowego, dlatego też do czasu zasuszenia należy skontrolować racice.
Stres cieplny w okresie zaawansowanej ciąży również może zakłócać rozwój nienarodzonego zwierzęcia. Cielęta, których matki doświadczyły w ciąży stresu cieplnego przychodzą na świat wcześniej i są lżejsze oraz mniej skutecznie przyjmują siarę. Natomiast te od krów, które nie doświadczyły stresu cieplnego w okresie ciąży przybierają w fazie odpajania lepiej na wadze (+0,2 kg/ dzień), dłużej stoją oraz wykazują wyższe stężenia przeciwciał we krwi. Dlatego też obowiązuje zasada, aby przy temperaturach od 21 °C chronić krowy w okresie przejściowym przed stresem cieplnym.
r e k l a m a
Jeśli u cieląt występują częste, zakaźne biegunki, pomocne w takich wypadkach może być szczepienie matki. Aby cielę mogło przyjmować substancje czynne z siary, szczepienie musi nastąpić wystarczająco wcześnie i na około trzy tygodnie przed wycieleniem zostać zakończone (przestrzegać wytycznych producenta).
Unikać ciężkich wycieleń
Po ciężkim porodzie cielęta dają w swojej pierwszej laktacji średnio o 710 kg mniej mleka. Są mniej aktywne i witalne, przez co są bardziej podatne na infekcje.
Występowanie ciężkich porodów da się zminimalizować:
- Krowy w momencie zasuszenia powinny mieć maksymalny indeks BCS na poziomie 3,5 punktów dla holsztynów oraz brown swiss, a dla simentali 4,0 punktów. Zaleca się dążenie do grubości tłuszczu grzbietowego od 19-21 mm, a żywienie przejściowe wprowadzać należy dopiero na dziesięć dni przed terminem porodu.
- W przypadku jałówek istotną rolę odgrywa dobór buhaja: wybrać reproduktora na podstawie wartości oceny genetycznej córek dla przebiegu porodu oraz zastosować nasienie seksowane ( ryzyko: duża waga urodzeniowa byczków).
- Kontrolować długość ciąży u jałówek. W przypadku przekroczenia fizjologicznego okresu ciążowego (280 dni), od 285 dnia wywołać poród. Ważne: trzeba dokładnie określić datę inseminacji, a wywołanie porodu musi być wykonane przez lekarza weterynarii.
- Kojec porodowy musi być odpowiednich rozmiarów, ponieważ tylko wtedy jest gwarancja, że krowa nie będzie się musiała obawiać stresów przy porodzie
- Ostrożnie przy ciążach mnogich: krowy w ciążach bliźniaczych zasuszyć od dwóch do trzech tygodni wcześniej, przeprowadzić profilaktykę wystąpienia gorączki mlecznej (bolusy z wapnem czy kwasowe sole)
Substancje odżywcze dla dwojga
Cielęta, które rodzą się za lekkie, były w łonie matki niedożywione i teraz potrzebują więcej energii, aby nadrobić rezerwy organizmu. Tylko te które są optymalnie zaopatrzone, mogą od razu wystartować ze wzrostem. Dlatego też należy dawkę dla krów zasuszonych komponować zgodnie z zaleceniami (grafika 1), a krowy, które są pastwiskowane w okresie późnego lata oraz jesieni, dokarmiać.
Krowy zasuszone powinny spożywać dziennie 13,6 kg suchej masy, jałówki przynajmniej 11,3 kg. W grupach wiekowo mieszanych powinno się dążyć do dawki dla zasuszonych w wysokości 12,7 kg sm na dzień.
Jakość siary (cel: całkowita zawartość białka > 55g/l) zależy od różnych czynników. Niektóre działania mają tylko nieznaczny, ograniczony efekt. Do celu prowadzą następujące działania:
- sprawdzenie rzeczywistej jakości siary przed jej spajaniem
- optymalizować utrzymanie, żywienie i zarządzanie grupami w okresie zasuszenia
Przepełnienie w oborach przejściowych oznacza permanentny stres związany z szukaniem wolnego miejsca przy stole paszowym oraz wolnego legowiska. Z tego względu należy spełniać poniższe warunki ramowe:
- 10m2 powierzchni legowiskowej lub odpowiednia ilość boksów legowiskowych w stosunku do ilości krów
- Oddzielna grupa dla jałówek lub maksymalne 80% obłożenie grup
- Miejsce do pobierana paszy (szerokie na 85 cm) na każde zwierzę oraz dobrze dostępne czyste poidła (maksymalnie 20 krów/poidło, przynajmniej 20 cm długości poidła na krowę, w każdej grupie przynajmniej dwa poidła.
Kojce porodowe: cisza jest konieczna
Krowy mleczne rzadziej doświadczają ciężkich porodów w godzinach nocnych. To pokazuje, jak ważna dla krów i jałówek jest cisza, spokój oraz otoczenie pozbawione stresorów. Zasadniczo, część porodowa powinna być zaprojektowana w następujący sposób:
- Zapotrzebowanie na powierzchnię: 10 do 12m2 na krowę
- Kontakt wzrokowy ze stadem
- Codziennie od 8 do 12 kg słomy na zwierzę przeznaczać na ściółkę
- Nie używać kojców porodowych jako izolatek dla krów chorych
Pomoc przy porodzie: z wyczuciem
Pomoc porodowa wpływa znacząco na to, czy poród rozwinie się w kierunku porodu ciężkiego oraz na ile cielę wystartuje w życie obciążone bakteriami, dlatego też należy:
- Znać objawy porodu: rozluźnienie wiązadeł miednicy, obrzęk wymienia, błyszczące strzyki, kapiące mleko i zaczerwieniony srom z gęstym pasem śluzu, mogą wskazywać na poród. Objawy osobno traktuje się jeszcze jako niepewną zapowiedź, dlatego zawsze należy uwzględnić przy ich występowaniu termin porodu. Pomoce mogą być kamery, czujniki aktywności czy przeżuwania mogą.
- Gdy racice cielęcia są już widoczne, poród powinien się zakończyć w czasie 1 do 2 godzin.
- Badać ginekologicznie tylko wtedy, gdy poród nie postępuje. Stosować do tego: żel, długie i krótkie rękawiczki do badań, jodowe mydło, kijki lub łańcuchy wspierające poród. Przemyć srom mydłem jodowym oraz sprawdzić z dużą ilością żelu stan położenia cielęcia: jaka jest szerokość szyjki macicy, gdzie znajduje się głowa , czy nogi są wyprostowane czy zgięte.
- Pomoc uciągową stosować tylko przy pełnym rozwarciu szyjki macicy i gdy cielę jest ułożone plecami do góry. Przy nieprawidłowym ułożeniu, którego nie da się skorygować w ciągu 15 minut należy wezwać weterynarza!
- Po porodzie sprawdzić, czy nie ma jeszcze drugiego cielęcia
Lista kontrolna:
- Dla jałówek dobór buhaja odbywa się na podstawie danych o łatwym przebiegu porodu
- Szczepienia matek kończymy najpóźniej do trzech tygodni przez wycieleniem
- Stan zdrowia jest kontrolowany dwa razy dziennie
- Kontrola BCS u krów zasuszonych
- Obora dla grupy krów zasuszonych nie jest przepełniona
- Od 21° C podejmujemy działania przeciwko wystąpieniu stresu cieplnego
- Krowy w ciążach mnogich zasuszamy wcześniej
- Kojec porodowy ( 10 do 12 m2 na krowę ) jest codziennie podściełany 10-12 kg słomy.
- Objawy porodu sprawdzamy z przewidywanym terminem porodu
- Pomoc przy wyciąganiu zwierzęcia odbywa się tylko podczas skurczów (mechaniczny położnik tylko z ograniczeniem siły uciągu)
- Weterynarz potrzebny w sytuacjach, gdy nie da się skorygować niewłaściwego ułożenia płodu w czasie 15 minut.
- Przebieg porodu jest udokumentowany
Oprac. Christine Stocker-Gamigliano
Masz pytania?
Zadaj pytanie redakcjir e k l a m a
r e k l a m a
Najważniejsze tematy
r e k l a m a